Wet- en regelgeving

Op 1 mei 2004 is de Wet Gelijke Behandeling op grond van leeftijd bij de arbeid (WGBL) van kracht geworden. Direct of indirect onderscheid op grond van leeftijd is niet toegestaan.

Van direct onderscheid is sprake indien het onderscheid rechtstreeks op leeftijdsverschillen is toe te schrijven. Seniorenregelingen zijn in de meeste gevallen voorbeelden van direct leeftijdsonderscheid. Bijvoorbeeld: extra vakantiedagen of vrijstelling van nachtdiensten vanaf een bepaalde leeftijd.

Indirect onderscheid is minder duidelijk aan te tonen. Het lijkt alsof een neutrale eis wordt gesteld, maar het resultaat is onderscheid tussen mensen. Een voorbeeld van indirect leeftijdsonderscheid is toekenning van extra vakantiedagen bij een toenemend aantal dienstjaren. Meer dienstjaren gaat in de praktijk meestal samen een hogere leeftijd.

De Commissie Gelijke Behandeling (www.cgb.nl) toetst of in de praktijk sprake is van discriminatie. Daartoe moet een aanvraag worden ingediend. Zowel werkgever als medewerker kunnen zo’n aanvraag indienen. De CGB beoordeelt vervolgens of de gelijke behandelingswetgeving is overtreden. De uitspraken van de Commissie hebben de status van advies en zijn juridisch niet bindend. Bij een eventuele rechtszaak betrekt de (kanton-)rechter het oordeel in de toelichting op het vonnis. De rechter mag alleen gemotiveerd afwijken van het oordeel van de Commissie.

Objectief gerechtvaardigd leeftijdsonderscheid

Onderscheid naar leeftijd kan objectief gerechtvaardigd zijn. In dat geval moet de werkgever op drie criteria een onderbouwd oordeel kunnen formuleren:

• Het doel van de regeling moet legitiem zijn (dat wil zeggen: zwaarwegend en niet discriminerend)
• Het middel moet geschikt zijn om het doel te bereiken
• Het middel moet noodzakelijk zijn om het doel te bereiken (dat wil zeggen: er is geen ander, niet discriminerend, middel om het doel te bereiken).